| AHMET ALTINDAĞ
Numune karot, yapıdaki betonun gerçek basınç dayanımını belirlemek için alınan silindirik beton numunesidir. Genellikle TS EN 12504-1 ve/veya ASTM C42 ilkelerine uygun olarak sahada alınır, laboratuvarda hazırlanır ve test edilir. Bu yazıda süreci planlamadan raporlamaya kadar yanlış bilgiye yer vermeden özetliyoruz.
Numune Karot Ne Zaman Gerekir?
- Şüpheli beton dayanımı, proje değişikliği veya güçlendirme ihtimali olduğunda,
- Kontrol/uyuşmazlık durumlarında bağımsız doğrulama gerektiğinde,
- Hasarsız yöntemlerin (schmidt çekici, ultrasonik geçiş hızı vb.) tek başına yeterli olmadığı durumlarda.
Sahada Adım Adım Numune Alma
- Planlama ve izinler: Statik proje, döküm tarihleri ve hedef sınıf incelenir; iş güvenliği ve çalışma izni düzenlenir.
- Keşif ve risk analizi: Taşıyıcı eleman türü, donatı yoğunluğu, su/elektrik imkânı ve erişim koşulları değerlendirilir.
- Hasarsız ön inceleme (opsiyonel): Schmidt ve/veya ultrasonik ölçümler yapılabilir; sonuçlar numune noktası seçiminde destek sağlar.
- Donatı taraması: Donatı tespit cihazı ile tarama yapılarak ana donatı ve etriye hatları belirlenir; donatıya zarar verilmemesi esastır.
- Çap ve yer seçimi: Genel ilke çekirdek çapı ≥ 3 × max. agrega. Pratikte Ø75, Ø100, Ø150 mm çaplar tercih edilir; mümkünse kolon-kiriş uçlarındaki kritik bölgelerden kaçınılır.
- Yüzey hazırlığı ve ankraj: Makine sehpası sabitlenir, merkezleme yapılır; ıslak karot için su sistemi hazırlanır.
- Islak karot delme: Elmas uçla, düşük titreşimli ve kontrollü hızda, ekseni dik koruyarak delinir; ısınmayı önlemek için sürekli su akışı sağlanır.
- Numunenin çıkarılması ve işaretleme: Numunenin “üst” ucu işaretlenir; konum, kot, eleman tipi, çap/uzunluk saha formuna kaydedilir.
- Koruma ve taşıma: Nem kaybını önlemek için uçlar kapatılır, numune streç/ıslak bez + plastik kılıfla sarılır; darbe almadan korunur.
- Boşluğun kapatılması: Statik onayla uygun büzülmesiz tamir harcı veya epoksi sistemleriyle yüzey tamiri yapılır.
- Zincirleme teslim: Etiket, fotoğraf ve teslim formu (kimlik, konum, saat, şartlar) ile laboratuvara sevk edilir.
Laboratuvarda Hazırlama ve Test
- Gözlem ve ölçüm: Çap, uzunluk, boşluk/çatlak durumu, donatı izi kontrol edilir; boy/çap oranı (H/D) not edilir.
- Uç hazırlığı: Taşlama (tercih) veya standarda uygun başlık kaplama ile yüzeyler düzleştirilir.
- Şartlandırma: Numunenin nem durumu (doğal nemli, doygun vb.) standart prosedüre göre belirlenir ve rapora işlenir.
- Basınç dayanımı testi: Pres çeneleri merkezlenir; kırılma yükü kaydedilir. H/D oranı 2:1 değilse, uygun düzeltme katsayısı uygulanır.
- Sonuçların yorumu: Elde edilen değerler hedef beton sınıfı ve proje şartnamesi ile birlikte değerlendirilir; tek numune kararı değil, istatistik ve mühendis görüşü esastır.
Raporlarda Yer Alan Bilgiler
- Numune kimliği (etiket), alındığı eleman ve konum, tarih-saat, çap/uzunluk ve H/D,
- Şartlandırma (nem durumu), uç hazırlama yöntemi, uygulanan düzeltmeler,
- Basınç dayanımı sonuçları ve değerlendirme, görsel bulgular,
- Saha fotoğrafları, zincirleme teslim kaydı ve onarım notları.
Süre, Lojistik ve Sık Yapılan Hatalar
Numune alma sahada genelde kısa sürede tamamlanır; laboratuvar hazırlığı ve test planına göre sonuçlar aynı hafta içinde paylaşılabilir.
- Hata: Donatı taraması yapmadan delmek. Çözüm: Her noktada tarama yapın, donatıdan kaçının.
- Hata: Numuneyi kuru ve açıkta taşımak. Çözüm: Nem kaybını önleyin, darbeye karşı koruyun.
- Hata: Yetersiz adet. Çözüm: Aynı bölgeden en az 3 numune alın.
- Hata: H/D oranını dikkate almamak. Çözüm: 2:1 hedeflenir; değilse düzeltme katsayısı uygulanır.
Bölgenizde numune karot hizmeti: İstanbul ve Marmara genelinde hızlı ekip çıkartıyoruz.
Size en yakın ekibi görmek için Hizmet Bölgelerimiz sayfasını inceleyin.
Sonuç
Numune karot; doğru planlanıp standartlara uygun yürütüldüğünde, beton dayanımı hakkında en güvenilir veriyi sunar. Trisay Mühendislik olarak sahadan laboratuvara tüm süreci şeffaf biçimde yönetiyor, sonuçları anlaşılır raporlarla paylaşıyoruz.
Telefon: +90 216 606 99 66 • E-posta: iletisim@trisaykarot.com.tr